مروری بر تاریخچه سوخت گیری هواپیماها

به گزارش چای قند پهلو، تصور کنید با سرعت 100 کیلومتر بر ساعت در حال حرکت در اتوبان هستید و آمپر بنزین نشان می دهد که سوخت ماشین در حال به اتمام رسیدن است.

مروری بر تاریخچه سوخت گیری هواپیماها

درست جلوی چشمتان یک کامیون حمل سوخت حرکت می کند و شلنگی بزرگ از آن آویزان شده که به یک مخزن، حدودا چند متر بالاتر از سطح زمین متصل است.

به تانکر نزدیک می شوید، یک لوله از گلگیر جلویی اتومبیل تان بیرون می آید. اگر در کنترل وسیله نقلیه مهارت نشان دهید و به درستی لوله را درون سبد کامیون جای دهید، سوخت از درون کامیون حمل سوخت روانه باک بنزین تان می شود.

حالا این فرایند را به ارتفاع 30 هزار پایی از سطح زمین انتقال دهید، درحالی که با سرعت بیشتر از 300 مایل بر ساعت حرکت می کنید، تلاطم هوایی وجود دارد، شب است و آب و هوا هم چندان مساعد نیست - ضمناً این امکان هم وجود ندارد که در صورت اتمام سوخت، در کنار جاده متوقف شوید.

سوخت گیری هوایی کاری استاندارد و رایج است، اما در عین حال کاری چالش برانگیز و خطرناک نیز برای نیروهای هوایی سراسر جهان به حساب می آید. هدف از این کار همواره این بوده که به جای چندین توقف در جهتِ رسیدن به هدف، برد هواگردها افزایش یابد - و این فاکتوری است که همواره در برنامه ریزی و اجرای ماموریت های مختلف در نظر گرفته می شود.

یک اختراع بریتانیایی دیگر

پژوهشگران ارتش بریتانیا در طول تاریخ معاصر دست به چندین و چند ابداع مختلف زده اند که همگی تغییری اساسی در چهره تسلیحات نظامی به وجود آورده اند. این دانشمندان، مهندسان و محققان دست به ابداعاتی مانند تانک، رادار و موتورهای جت زدند. اگر هواگردها منجنیق هایی دارند که آن ها را به هوا پرتاب می کنند و همینطور عرشه های پروازی که آن ها را هنگام فرود در جای خود نگه می دارند، همگی به لطف ابداعات مبتکران بریتانیایی است.

اما احتمالا مهم ترین اختراع آن ها -خصوصا از نگاه خلبانانی که حین پرواز سوخت شان به اتمام می رسد- سوخت گیری هوایی در میانه زمین و آسمان باشد.

در نخستین روزهای پرواز با هواپیما، برجسته ترین جلبانان آغاز به آزمون و خطا با روش های مختلف انتقال سوخت از یک هواگرد به هواگرد دیگر کرده بودند. دو هواپیمای دو باله که با سرعتی آرام پرواز می کردند به یکدیگر نزدیک می شدند، یکی در بالای دیگری و شلنگ سوخت برای هواپیمای زیری به پایین انداخته می شد.

به محض اینکه شلنگ به دست یکی از مسافرین هواپیمای پایینی می رسید و به درستی به مخزن سوخت در کاکپیت سرباز متصل می شد، باقی کار را گرانش انجام می داد و جریان سوخت از تانکر به مخزن دریافت کننده سرازیر می شد.

اگرچه این آزمون و خطاها -تا حدی- عملی بودند، نخستین راه حل واقعی سوخت گیری در هوا توسط مبتکر بریتانیایی، آلن کابهام، در دهه 1930 میلادی توسعه یافت.

کابهام در ابتدا سیستم سیکل شلنگ را در ذهن داشت که اساسا ورژن ارتقایافته همان آزمون و خطاهای قبلی بود که این بار یک مکانیزم قلاب هم -برای اتصال بهتر به مخزن سوخت دریافت کننده- داشت.

در اواخر دهه 1940 میلادی، نیروی هوایی ایالات متحده از این سیستم الگوبرداری کرد تا بمب افکن ها و سایر هواپیماهایش قادر به پیمایش مسافت بیشتری در حین ماموریت های نظامی باشند.

میله و دروگ در تقابل با Flying Boom

محدودیت های اساسی سیستم سیکل شلنگ -که یکی از آن ها نیاز به حرکت هواپیماها با سرعت پایین در جریان ماموریت ها بود- باعث شد شرکت Flight Refuelling Ltd که متعلق به کابهام بود نخستین سیستم عملی میله و دروگ (Drogue) را توسعه دهد.

با این اختراع، دیگر بیشتر هواگردها می توانستند به لوله ای دراز -یا همان میله- مجهز باشند که خلبان هواپیمای دریافت کننده آن را به انتهای شلنگ -یا همان دروگ- متصل می کرد.

در سال 1949 میلادی، جت جنگنده Meteor که به نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا تعلق داشت توانست برای بیشتر از 12 ساعت در هوا باقی بماند و به این ترتیب، نخستین آزمایش سیستم جدید Flight Refuelling شدیدا موفقیت آمیز از آب درآمد.

درحالی که این شرکت به توسعه هرچه بیشتر سیستم میله و دروگ خود ادامه داد، در آن سوی اقیانوس اطلس، نیروی هوایی آمریکا به دنبال سیستم سوخت گیری ای بود که بتواند حجم بسیار زیادی از سوخت را به جت های بمب افکن بزرگش انتقال دهد.

برای دستیابی به این مهم، شرکت بویینگ سیستم سوخت گیری هوایی Flying Boom را توسعه داد. در این سیستم، به جای اینکه خلبان نیازمند انجام تمام کار باشد، اپراتوری مخصوص محل قرارگیری Boom را در تانکر تنظیم می کرد و آن را در نقطه صحیح جای می زد.

به این ترتیب، اگرچه نیروی هوایی ایالات متحده در برخی از نخستین جت های جنگنده تاکتیکال خود از سیستم میله و دروگ استفاده کرد، اما در نهایت این سیستم Flying Boom بود که به استانداردی در تمام ماموریت های نظامی این کشور تبدیل شد. از سوی دیگر اما خلبانان نیروی دریایی آمریکا همچنان سیستم میله و دروگ را ترجیح دادند و تا همین امروز از آن استفاده می کنند.

نیروهای هوایی دیگر کشورهای جهان نیز معمولا از ترکیبی از این دو سیستم استفاده می کنند. سیستم Flying Boom برای هواپیماهای تجاری و باری استفاده می شود و سیستم میله و دروگ برای هواگردهای نظامی.

مخزن های هوایی

نخستین تانکرهای هوایی جهان، هواپیماهای بویینگ KB-29 و KB-50 (هواگردهایی متعلق به دوران جنگ جهانی دوم) بودند و حرف K در نام آن ها، به تانکر بودنشان اشاره دارد. بعد از آن ها هم هواپیمای فرایت KC-97 از راه رسید که هم جثه بزرگ تری داشت هم سرعت بیشتری.

اما در دهه 1950 میلادی، این هواپیماهای ملخی و قوت گرفته از پیستون دیگر آنقدر سریع پرواز می کردند که می تواستند در امنیت تمام، به جت های جنگنده و بمب افکن آن دوران سوخت برسانند. جنگنده ها با سرعتی کم و در ارتفاع پایین پرواز می کردند و به این ترتیب، سرعت شان با بیشترین سرعت تانکرها برابری می کرد.

در همان زمان، نیاز به یک تانکر سریع با موتور جت احساس می شد و بویینگ هواپیمای KC-135 را به عنوان راه حل این مشکل تدارک دید. در ابتدای سال 1957 میلادی، بالغ بر 800 هواپیمای سوخت رسان به نیروی هوایی آمریکا تحویل داده شد که ورژن هایی به روزرسانی شده از آن ها همراه با موتورهای جدید همین حالا در ناوگان این کشور یافت می شوند.

جت لاینتر مسافربری خواهر KC-135، یعنی بویینگ 707 نمادین هم توسط بسیاری از نیروهای هوایی دستکاری و به سیستم میله و دروگ مجهز شد.

در دهه 1980، نیروی هوای آمریکا هواپیمای McDonnell Douglas KC-10 Extender را نیز به ناوگان خود افزود که ورژنی متفاوت از هواپیمای مسافربری DC-10 بود و در سوخت گیری هوایی کاربرد داشت. بویینگ 767 هم در ارتش بسیاری از کشورها به عنوان تانکر حمل سوخت مورد استفاده قرار می گیرد.

جدیدترین تانکرهای جهان، یعنی Airbus A330 MRTT و همینطور بویینگ KC-46 هم به صورت خاص به گونه ای طراحی شده اند که نیازهای اساسی عملیات های هوایی دوران مدرن را برطرف سازند. بویینگ ضمناً مشغول توسعه هواپیمای MQ-25 Stingray است که برای نخستین بار، سوخت رسانی هوایی را در هواپیمایی بدون سرنشین امکان پذیر خواهد کرد.

برای اینکه عملیات های Flying Boom شکلی کاملا اتوماتیک به خود بگیرند، ایرباس اخیرا از نخستین سیستم سوخت رسانی اتوماتیک میان هواپیمای A330 MRTT خودش و جنگنده F-16 نیروی هوایی پرتغال رونمایی کرد. این سیستم که قرار است حجم کار اپراتور Boom را کمتر کرده و امنیت را افزایش دهد، بعد از دریافت جوازهای لازم، در سال 2021 میلادی آغاز به کار می کند.

منبع : دیجیاتو

منبع: آی تابناک
انتشار: 19 شهریور 1399 بروزرسانی: 19 شهریور 1399 گردآورنده: ghand-pahlu.ir شناسه مطلب: 287

به "مروری بر تاریخچه سوخت گیری هواپیماها" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "مروری بر تاریخچه سوخت گیری هواپیماها"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید